Waar komt de naam ‘Canarische eilanden’ vandaan?

Standbeeld van twee stenen honden met het wapen van Tenerife, langs de weg tussen Arona en Granadilla de Abona, verwijzend naar de oorsprong van de naam Canarische eilanden.

De naam Canarische eilanden komt niet van de kanarie, maar van de hond

De naam Canarische eilanden roept bij velen automatisch de associatie op met het vrolijke gele vogeltje: de kanarie. Toch heeft de eilandengroep in werkelijkheid haar naam te danken aan iets heel anders. De oorsprong gaat terug tot de Romeinse tijd en verwijst niet naar vogels, maar naar honden.

De connectie met honden is terug te vinden in het wapenschild van de Canarische Eilanden, waar twee honden op afgebeeld zijn.

Blauw wapenschild van de Canarische eilanden met twee honden en kroon. Bovenaan de tekst "Oceano".
Afbeelding: Wikipedia

Volgens de Romeinse geschiedschrijver Plinius de Oudere werd het eiland Gran Canaria door ontdekkingsreizigers “Insula Canaria” genoemd — letterlijk: “hondeneiland”.

Deze naam zou gegeven zijn vanwege het grote aantal honden met een opmerkelijke grootte (of mogelijk monniksrobben, die men destijds als zeehonden interpreteerde) dat men daar aantrof. De term ‘Canariae Insulae’ werd later in bredere zin gebruikt voor de volledige archipel.

Canaria nominata ob multitudinem canum in ea magnitudine mirabili.” – originele Latijnse tekst.

Een andere mogelijke verklaring voor de naam is dat de oorspronkelijke bewoners, de Guanchen, honden als heilige dieren beschouwden.

Het beeldhouwwerk “Presas Canarios” met de twee honden (zie foto bovenaan) kan je terugvinden aan de kruising van de Camino Viña Vieja met de TF-28 (nabij de TF-563), de baan tussen San Miguel de Abona en Granadilla de Abona. Zie Google Maps voor de route.

De kanarie komt pas later in beeld

Ironisch genoeg is de bekende kanarie wél vernoemd naar de eilanden — en niet andersom. De zangvogel is afkomstig van de Canarische eilanden, Madeira en de Azoren. In de 15de eeuw brachten Spaanse zeevaarders de vogels mee naar Europa, waar ze razend populair werden als huisdier. Door hun oorsprong kregen ze de naam “canarios”, wat in het Nederlands tot “kanaries” leidde.

Romeinse invloeden en naamgeving

De eerste schriftelijke verwijzingen naar de Canarische eilanden stammen uit de Oudheid. De Grieken en Romeinen speculeerden over mythische gebieden ten westen van Afrika, waaronder de zogeheten ‘Gelukkige Eilanden’. In die context werd ook de naam “Canaria” geïntroduceerd.

Later zijn veel legendes ontstaan over deze mysterieuze eilandengroep. Sommige van die verhalen leven voort in lokale tradities, zoals blijkt uit de rijke verzameling legendes op Tenerife, waarin werkelijkheid en mythologie vaak door elkaar lopen.

Een naam die bleef hangen

Door de eeuwen heen circuleerden er andere namen voor de archipel, zoals Macaronesië of Islas Afortunadas. Toch bleef “Canarische eilanden” het meest in gebruik, zeker nadat Spanje de eilanden in de 15de eeuw formeel inlijfde. Vandaag is de naam wereldwijd ingeburgerd, al blijft de oorspronkelijke betekenis voor velen onbekend.

De Romeinse invloed op deze naam is nog een voorbeeld van hoe verleden en heden op de eilanden in elkaar grijpen. Dat zie je ook in andere culturele erfenissen, zoals bij Tenerife, het Canarisch eiland van de hel, waarin oude interpretaties van het vulkanisch landschap een rol speelden in hoe buitenlanders het eiland zagen.

Meer weten over geschiedenis en cultuur?

Wie zich verder wil verdiepen in de geschiedenis van de eilanden kan ook het artikel over de legende van de Teide lezen. Deze iconische vulkaan is niet alleen geografisch, maar ook cultureel een kernpunt in het lokale bewustzijn. Er zijn acht bijzondere feiten over de Teide die het verhaal nog boeiender maken.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ook interessant om weten…